شانس پیروزی کرزای بیشتر از عبدالله است *
29 مرداد ماه در حالی انتخابات ریاستجمهوری در افغانستان برگزار میشود که نتیجه این انتخابات بهطور مستقیم در چگونگی اجرای سیاستهای باراک اوباما رئیسجمهوری آمریکا در افغانستان و پاکستان تأثیر دارد. در حالی که برخی کارشناسان معتقدند گزینه مطلوب آمریکاییها برای این سمت حامد کرزای است. برخی دیگر با توجه به مناقشاتی که پیش از برگزاری تبلیغات انتخاباتی بین کرزای و مقامات آمریکایی در گرفته بود شانس دکتر عبداله را برای پیروزی در انتخابات بیشتر میدانند. خبر در گفتوگو با نوذر شفیعی استاد دانشگاه و کارشناس مسائل شبه قاره این موضوع را به بحث و بررسی گذاشته است.
برخی از کارشناسان معتقدند هرچه به روز انتخابات نزدیک میشویم شانس کرزای برای انتخاب مجدد کاهش مییابد. شما دراین باره چه نظری دارید؟
آقای کرزای یکی از کاندیداهای اصلی انتخابات است و موقعیت ایشان برای پیروزی در انتخابات بهتر از دیگران است. علاوه بر شرایط منطقهای و بینالمللی شرایط داخلی افغانستان هم برای استقرار صلح و ثبات اقتضا میکند که آقای کرزای مجدداً به سمت ریاستجمهوری انتخاب شود. در حال حاضر دکتر عبداله رقیب جدی کرزای است ولی عبداله تجربه کافی برای اداره کشور بحرانخیزی مانند افغانستان را ندارد لذا بنظر میرسد اجماع بر ادامه دوره کرزای برای ایجاد روند صلح و ثبات در افغانستان باشد. نکته بعدی این است که براساس یک تصور سنتی در جامعه افغانستان رئیس حکومت باید همیشه از پشتونها باشد گرچه دکتر عبداله از ناحیه مادری پشتون است ولی در جامعه سنتی افغانستان پدر تعیینکننده هویت افراد است بدین ترتیب عبداله تاجیک قلمداد میشود. جامعه افغانستان به سختی میپذیرد که یک غیر پشتون رئیسجمهور شود اگر چنین اتفاقی بیفتد، یک نگرانی وجود داد و این کار آمریکاییها و سایر نیروها را دشوار میکند. نکته دیگر که موفقیت کرزای را بیشتر جلوه میدهد؛ گسترش پایگاه اجتماعی ایشان است، یعنی در میان پشتونها و غیرپشتونها دارای نفوذ است و اکثریت قوم پشتون از ایشان دفاع میکنند، با اینکه عبداله در محافل بینالمللی دارای جایگاه معتبری است ولی در قیاس با کرزای دارای موقعیت ضعیفتری است به عبارت دیگر کرزای شخص معتبر و شناخته شدهتری برای این پست است.
پیش از این اشرفغنی احمدزهی رقیب کرزای شناخته میشد، آقای عبداله چگونه توانست در جایگاه رقیب کرزای قرار بگیرد؟
به اعتقاد من اشرفغنی احمدزهی به دلیل اینکه یک فرد تکنوکرات و غربگراست و به آمریکاییها خیلی نزدیک است میتواند مورد علاقه آمریکاییها باشد ولی فاقد تجربه سیاسی _ امنیتی در قیاس با کرزای است وی یک استاد دانشگاه اقتصاددان است تا یک سیاستمدار. اشرفغنی از یک جهت که بر طبل ناسیونالیسم پشتون میکوبد نتوانسته است در میان غیرپشتونها جایگاهی پیدا کند ولی اصولاً گفته میشود اشرفغنی احمدزهی رقیب کرزای در قومیت پشتون است. کمااینکه آقای عبداللطیف پدرام رقیب دکتر عبداله در میان تاجیکهاست.
موقعیت بینالمللی دکتر عبداله را چگونه میبینید؟
دکتر عبداله چهرهای شناخته شده در جامعه بینالمللی است. علت هم این است که در دوره حکومت مجاهدین بین سالهای 1372_ 1380 وزیر خارجه مجاهدین بوده است. چون یک فرد تکنوکرات است بنابراین میتواند با جامعه بینالمللی تجربه نزدیکی داشته باشد. ایشان از اقوام غیرپشتون است و پایگاه اجتماعی میان غیرپشتونها دارد. لذا اصلیت ایشان غیرپشتون است اما از آنجایی که مادر وی پشتون و اهل ولایت هلمند است ممکن است بخشی از آراء پشتونها را به خود اختصاص دهد. هرکس که بخواهد در افغانستان رئیسجمهور شود باید از دو ناحیه مورد قبول باشد اول از ناحیه جامعه بینالمللی و دیگری مردم افغانستان.
آیا احتمال دارد اشرفغنی احمدزهی به نفع یکی از دو نفر کنار بکشد؟
به نظرم میآید از آنجا که اشرفغنی احمدزهی میخواهد در سیاست افغانستان بماند هر گونه ائتلاف میتواند جایگاه آتی ایشان را در ذهن مردم افغانستان سست کند. بنابراین کنار نخواهد کشید مگر اینکه آمریکاییها احساس کنند بودنش در عرصه موجب ریزش آرا میشود
نظر شما راجع به معاونان رئیسجمهور بخصوص درباره کرزای و عبداله چیست؟
یکی از وجوه دموکرات بودن جامعه افغانستان به رغم نو پا بودن آن معرفی معاونین اول و دوم است که کرزای سعی کرده با انتخاب مارشال فهیم تاجیک و خلیلی هزاره بعنوان معاون اول و دوم (به صورت سنتی در جامعه افغانستان شخص اول مملکت پشتون، شخص دوم تاجیک و شخص سوم هزاره) دیگر اقوام را نیز با خود همراه کند و امیدوار است در پرتو این انتخاب، آرای بخشی از تاجیک و هزاره را به خود اختصاص دهد.
* گفتگوي سایت خبرآنلاین با دکتر نوذر شفیعی ۲۰/۰۵/۸۸
