آخرین تحولات ایران و سه کشور مصر ، پاکستان و ونوزوئلا با حضور عیوض حیدر پور، عضو کمیسیون امنیت و سیاست خارجی مجلس، سعید خزائی، استاد دانشگاه ،خانم دکتر امین زاده، استاد دانشگاه و کارشناسان مسائل حقوقی،  صباح زنگنه، کارشناس مسائل خاورمیانه و نوذر شفیعی، کارشناس مسائل شبه قاره همچنین قدیری ابیانه، سفیر جمهوری اسلامی ایران در مکزیک در برنامه نگره به بحث و بررسی گذاشته شد.

.
• علاء الدین حلال، مدیر کل رسانه های مصر خطاب به جهان گفته، ایران در حال قدرت گرفتن است نظر شما در این خصوص چیست؟

صباح زنگنه: البته این سخن درستی است ، آنچه در مصر بعد از اعمال سیاست های گوناگون ایالت متحده آمریکا در منطقه  رخ داده به منظور تحت سلطه در آوردن کامل منطقه و شخصیت دادن به رژیم صهیونیستی و تضعیف جریان های اسلام گرایانه در منطقه بود.

که برخلاف خواسته آمریکا، نفوذ جمهوری اسلامی ایران در نتیجه تدبیر و بهره گیری از ظرفیت های فرهنگی و تاریخی بیشتر شد و بسیاری از نقاط بحران خیز نیازمند همکاری جمهوری اسلامی شد تا بتوان بر بحران ها فائق آمد.

آمریکا در عراق با استقرار نیروهای نظامی بسیار تلاش کرد، تا نیروهای لائیک قدرت را به دست بگیرند ولی برخلاف این همه کوشش به دلیل فرهنگ و گرایشات اسلامی جامعه عراق آمریکا نتوانست این ایده را عملی کند و مجبور به عقب نشینی و پذیرش انتخابات در این کشور شد.

انجام انتخابات، به طور طبیعی موجب روی کار آمدن نیروهای شیعه شد و همین وضعیت در لبنان نیز به وقوع پیوست.

آمریکا به منظور ایجاد یک منطقه حائل میان کشورهای مختلف و رژیم صهیونیستی همیشه در پی ایجاد یک نا آرامی دائمی در لبنان بود اما با رشد نیروهای اسلامی و بخصوص حزب الله وضعیت عوض شد.

در فلسطین اشغالی نیز آمریکا سعی می کرد تا فلسطینی ها را به انحراف بکشاند و طی مذارکات چند دهه آنها را به عقب براند و امتیازات بیشتری نصیب رژیم صهیونیستی کند، اما وضعیت در فلسطین اشغالی اعم از سرزمین های اشغال شده در سال 1948 و منطقه نواز غزه و کناره غربی رود اردن به گونه ای دیگر رقم خورد.

این نقاط گوناگون در منطقه خاورمیانه به سمتی حرکت کرد که برخلاف طرح و نقشه آمریکا موجب قوت گرفتن جریان های مردمی و اسلامی شد و این جریان ها روابط سازنده ای با جهوری اسلامی برقرار کردند.

به عبارت دیگر این جریان ها نوعی شکست برای سیاست های متوالی آمریکا و نوعی تقویت حضور و نفوذ برای جمهوری اسلامی در پی داشت که علاء الدین حلال این چنین از آن تعبیر می کند.

• شما به یک واقعیت اشاره کردید ولی در صحبت های مقامات مصری نوعی تضاد مشاده می شود، در حالی که رئیس کمیسیون روابط خارجی مصر اعلام کرده دنیا باید با ایران به گفت و گو بپردازد، در دیگر مقامات خارجی مصر همچون وزیر خارجه و ... شاهد یک نوع موضوع گیری در برابر ایران هستیم، این تضاد را شما چگونه می بینید؟

صباح زنگنه: جریان های واقع گرا در مصر کم نیستند ولی عمده این جریان ها تحت یک حاکمیت نظامی به سر می برند حاکمیتی که به آنها کمتر اجازه تصمیم گیری می دهد به هر ترتیب در مجلس مصر نیروهای مستقلی در حدود یک سوم یا یک چهارم حضور دارند و این نمایندگان تا حدودی می توانند به اظهار نظر بپردازند اما این اظهار نظر ها تاکنون به یک نتیجه گیری قطعی ختم نشده است، 

 به هر ترتیب، از طرف دیگر دولت مردان علیرغم این تشبثاتی که از سوی مقامات نظامی و اطلاعاتی مصر دیده شده به نقش و تاثیرگذاری ایران اذعان دارند.

حال چگونه می توانند وضعیتی که در قضیه غزه پیش آمد و سیاست های مصر به شدت از سوی ملت های عرب و مسلمان مورد انتقاد قرار گرد را کنار هم قرار دهد.

طبیعی است سعی کرد از این موضوع سوء استفاده کند و آن را به یک جریان بزرگ تبدیل کند گرچه به دلیل اعتراضات گسترده مردم مصر نمی توانست به یک جریان مطلوب دست یابد.

برای اینکه به این اعتراض ها به نوعی پاسخ گفته شود یا باید ایران را متهم کرد و یا اباید برای مذاکره با ایران تلاش کنند.

زمانی که مشاهده کردند چنین مواضع منفی علیه ایران به نتیجه نرسید، سعی کردند، به تدریج از طریق مجلس که جنبه مردمی اش بیشتر است، در سطح رسانه های خود اعلام کردند که با جمهوری اسلامی ایران باید به مذاکره پرداخت.

 چون جمهوری اسلامی ایران را نمی توان با یک بیانیه ، شعار، مقاله و تبلیغات رسانه ای کنار زد و باید با ایران مذاکرده کنند و از توان جمهوری اسلامی ایران در جهت قوت گرفتن کشورها یا دولت های منطقه بهره گیری کنند.

به هر ترتیب ایران یک قدرت تثبیت شده در منطقه است و هر گونه درگیری علیه ایران و جمهوری اسلامی، حتی در سطح رسانه ای نیز میتواند آثار منفی برای حکومت ها به وجود آورد.


• دیدگاه شما در مورد وقایع اخیر پاکستان بخصوص رشد افراط گرایی در این کشور چیست؟

عیوض حیدر پور، حوادثی که امروزه در جهان رخ می دهد کشورها را به سمتی سوق می دهد که به حرف جهان اسلام توجه کنند.

حرکتی در ایران شروع شده که تمام جهان اسلام را فراگرفته است و دنیا ناظر این حرکت است به عبارتی آثار انقلاب ما در دنیا فراگیر شده است.

حرکت انقلاب ما به سوی اسلام خواهی بود که برای دستیابی به آن آماده شهادت بودیم در جهان اسلام نیز از قبل تمامی این تعاریف وجود داشت.

آن چیزی که در این تحولات اخیر صورت گرفته به این صورت است که جهان اسلام در حوزه شرقی هم مجاهدت کرده، هم نیروی انسانی پرکاری دارد که آماده شهادت است.

مصر جزء گروه ماست، یعنی اگرچه بعد از گذشت سی سال از ترور سادات حسنی مبارک به نظر خود، آنجا را با جدیت کنترل کرده اند ولی دل و روح مردم مصر همچنان با ماست. 

• این وضعیت موجود در پاکستان را شما چگونه می بینید؟

عیوض حیدر پور: نکته ای که باید در پاکستان به آن پرداخت این است که آمریکایی ها برای خاموش کردن حرکتی که در قسمت میانی و شرقی جهان اسلام رخ داده در این قسمت متمرکز شدند.

به این ترتیب افغانستان را گرفتند، قبل از سقوط افغانستان به دست آمریکایی ها طالبان به وجود آمد و اتفاقاتی در درون طالبان شکل گرفت که موجب شد طالبان و آمریکایی ها هر دو در جهت لکه دار کردن حرکت زیبایی که در جهان اسلام ایجاد شده بود فعالیت کنند و نهایتا این حرکات موجب اشغال افغانستان وعراق شد.

• شما معتقدید آنچه که در پاکستان در حال وقوع است زایده حرکت افغانستان است؟

عیوض حیدر پور: تقریبا به این می توان اشاره کرد.

• کشور ما به عنوان یک همسایه چطور می تواند برای رفع این بحران نقش آفرینی کند؟

عیوض حیدرپور: زمانی که آمریکایی ها از عراق ناامید شدند، وارد افغانستان شدند، هدف آنها مبارزه با حرکت اسلامی برای جلوگیری از روشنگری اسلام در جهان بود به همین دلیل در افغانستان مجددا طالبان را رونق داده اند.

ما پیش بینی می کنیم که اینان می خواهند یک اسرائیل دوم میان خاک افغانستان و پاکستان ایجاد کنند.

• آیا ایران به عنوان یک کشور همسایه می تواند به حل بحران پاکستان کمک کند؟

نوذر شفیعی: اصولا طبق حقوق بین الملل مداخله در امور داخلی کشورهای دیگر ممنوع است مگر اینکه خود کشوری که درگیر یک سری بی ثباتی و یا درگیر جنگ با یک کشور دیگر باشد خود این درخواست را مطرح کند.

این امر بستگی به تصمیم دولت پاکستان در این زمینه دارد، در آن زمان جمهوری اسلامی  به نشانی حسن نیت و دوستی به عنوان یک دولت می تواند برای رفع مشکلات و مسائل پاکستان وارد عمل شود.

• تاکنون مقامات پاکستان چنین درخواستی از ایران کرده اند؟

نوذر شفیعی: تاکنون بعید می دانم چنین درخواستی به صورت رسمی کرده باشند ولی جمهوری اسلامی ایران در دو عرصه دوست و همکار دولت پاکستان بوده است، یکی اجلاس گروه دوستان پاکستان که در ترکیه برگذار شد و قرار شد مبلغی در حدود پنج میلیون دلار به دولت پاکستان برای فائق آمدن به مسائل و مشکلاتش کمک شود.

گاهی نیز در یک رابطه دوستانه احتمالا جمهوری اسلامی در محافل دپلماتیک و رایزنی هایی که با دولت پاکستان داشته است، آمادگی خود را برای هر گونه کمکی که موجب ثبات در پاکستان می شود اعلام کرده است.

• نقش کشورهای عربی در این میان چیست؟

نوذر شفیعی: خیلی از مسائل ومشکلات پاکستان ناشی از رادیکالیزم است که دو منشاء دارد که یک منشاء آن بومی بوده که متاثر از فرقه دیوبندي است و دیگری متاثر از محیط بیرونی بوده که متاثر از گرایش های وهابی است.

• آیا مشکل پاکستان برای غلبه بر پاکستان مشکل مالی است؟

نوذر شفیعی: دو تفسیر وجود دارد، پاکستان کشوری است که به لحاظ منابع معدنی و نفتی ، صنعت و سایر حوزه های اقتصادی ضعیف است و در عین حال 170 میلیون جمعیت دارد، اداره این کشور کار را دشوار می کند بخصوص اینکه این کشور با هندوستان نیز درگیر منازعه است و بخش عظیمی منابع و امکاناتش در حوزه نظامی هزینه می شود، این یک تفسیر است که واقعا پاکستان به کمک مالی نیاز دارد.

نظر دیگر آن است که اساسا، با توجه به این مسائل و مشکلات مالی سعی می کند برای خود مزیت سازی کند تا از این طریق منبع مهم مالی کسب کند، به همین ترتیب گفته می شود بحث تروریسم به عنوان یک منبع درآمد برای پاکستان مطرح است.

• آیا کمیسیون امنیت و سیاست خارجی مجلس برنامه مدونی برای حل این مشکل دارند یا نه؟

حیدرپور: ما تفاهم نامه های زیادی را در مجلس در دوره های گذشته با کمک دولت در زمینه های فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و حمل و نقل با دولت پاکستان داشته ایم.

در این حوادثی نیز که برای پاکستان اتفاق افتاده به جدیت درگیر این موضوع بوده ایم که ما علاوه بر حق همسایگی حق جهان اسلام را نیز در کشور پاکستان برگردن داریم.

ما در اجلاس ترکیه شرکت کرده و تعهداتی نیز در زمینه فرهنگی و اقتصادی افغانستان دادیم از جمله در صورت آمادگی آنها موافقت نامه اقتصادی دو جانبه به امضاء برسد وحد را نیز سیصد میلیون دلار گذاشتیم به عبارت دیگر ایران آمادگی دارد تا سیصد میلیون دلار در افغانستان کار انجام دهد و آنها نیز این مبلغ را در آینده به ما می پردازند.

ضمن اینکه طی یک تعهد نقدی عنوان شده که پنج میلیون دلار نیز به صورت  نقدی کمک می کنند.

حقیقت این است که پاکستان هم اکنون در وضعیتی است که تمام جهان اسلام بویژه همسایه مانند ایران باید این کشور را در هر کمکی که درخواست کردند یاری کنند.

• آیا از نتیجه سفر زرداری به آمریکا و مذاکره ایشان با اوباما بر سر مسائل پاکستان اطلاعی دارید؟

حیدر پور: من اطلاعی ندارم ولی وضعیت آقای زرداری در صحنه سیاسی کاملا منفعل است.


• می توان گفت سیستم پاکستان شکننده است؟

من فکر می کنم بیش از پیش شکننده است چون هم اکنون وضعیت به گونه ای است که حدود یک سوم از پاکستان در دست حکومت مرکزی نیست.

• برخی ادعا می کنند که اوضاع پاکستان به زودی تغییر اساسی می کند؟

حیدر پور: به عقیده من نیز به همین صورت است، احتمالا فضای پاکستان به سوی یک تغییر اساسی است.

• آیا از آخرین گزینه ای که بین مقامات طالبان و پاکستان انجام شده اطلاعی دارید؟

حیدر پور: در این خصوص اطلاعی ندارم ولی برداشت ما در کمیسیون این است که به این تفاهم رسیده اند که بخشی از افغانستان و پاکستان را به عنوان یک حکومت به طالبان تحویل دهند و ما امیدواریم که جهان اسلام متوجه باشد که شکل گیری حکومت طالبان نه برای ما بلکه برای جهان خطرناک است.


تحولات آمریکای لاتین، نقش ایران و رقابت با کشورهای بزرگ در این منطقه از کشورهای جهان است.

• آیا آنچه ایران به عنوان یک دغدغه در کشورهای آمریکای داشته تاکنون محقق شده است؟

دکتر سعید خزائی: هم اکنون جهان به سمت چند قطبی شدن پیش می رود، این امر نشان دهندی آن است که برای افزایش سهم خود می اندیشند و ایالت متحده دربرخی از بخش ها نفوذ واقتدار خود را کما بیش از دست داده است.

• اگراین موضوع که  دولت آمریکا امروز نیازمند یک تغییر است، نشان دهندی یک ضعف در قدرت پیشین بوده است بنابراین سستی سیاست های آمریکا در منطقه بوده است، نظر شما در این خصوص چیست؟

دکتر سعید خزائی: همین طور است، در سفری که اوباما به منطقه کارایب داشته اند، عنوان کرده اند که در سالهای گذشته ما برخورد درست و مناسبی نداشته ایم  همین طور خانم کیلینتون نیز اعلام کرده اند که سیاست های غلط ما در سالهای گذشته باعث شده که کمابیش اقتدارمان را در منطقه از دست دهیم.

به همین خاطر تلاش می کنند که سیاست های تازه ای را اجرا کنند.

• خانم کیلینتون پذیرفت که ایران در کنار روسیه و چین به عنوان یک قدرتمند در منطقه آمریکای لاتین حضور پیدا کرده است، اعتراف ایشان نیز به همین معناست، درست است؟

دکتر سعید خزائی: البته منافعی که ما در آمریکای لاتین دنبال می کنیم با منافعی که ایالت متحده آمریکا دنبال می کند اندکی متفاوت باشد.

• چرا هر انتخاباتی که در آمریکای لاتین می گذارند جبهه مقابل آمریکا در حال تقویت است؟

دکتر سعید خزائی: رقابت نباید حتما هم سطح باشد یعنی در عرصه سیاسی، اقتصادی و امنیتی جنگ ها و رقابت های نا هم ترازی وجود دارد یعنی این چنین نیست که چون تولید ناخالص داخلی آمریکا بیشتر است امکان این رقابت وجود ندارد، ما هم این ادعا را نداریم که رقابت کردیم، ما اهداف خاص خود را داریم، ایجاد و گسترش روابط از اهداف خیلی از کشورها است.

وزیر دفاع ایالت متحده نیز در جلسه ای ادعا گفته بودند که افزایش حضور ایران در منطقه آمریکای لاتین خطرناک تر از ناوها و زیردریایی های روسیه است چون آنها مشاهده می کنند که تمامی انتخابات های برگزار شده به سمت جبهه متحد ضد آمریکا و استعمار پیش می رود.

ایران تنها در زمینه فروش تراکتور و سمند فعالیت نکرده است، بلکه در احداث نیروگاه ها وبرقراری این ارتباط میان دو کشور بسیار تلاش کرده است.

• می توانیم بپذیریم هر اتفاقی که طی سالهای آینده در آمریکای لاتین شکل می گیرد موجب کمرنگ تر شدن سیاست های آمریکا می شود؟

دکتر سعید خزائی: البته آقای اوباما شعار تغییر را سر دادند ضمن اینکه در نشست آلبا بیان کردند که می خواهند به سیاست سلطه آمریکا پایان دهند و خانم کیلینتون هم سیاست آمریکا را در برابر کوبا شکست خورده خواند و دلیلی ندارد که به رقیبان خود پشت بکنیم و باید سیاست تعامل و گفت و گو را در پیش بگیریم.

اگر این سیاست تغییر که مردم آمریکای لاتین آن را هنوز باور نکرده اند محقق شود، آمریکا می تواند این روابط را تا حدی اصلاح کند.

البته باید توجه داشته باشیم که در آمریکای لاتین گاه و بیگاه شورش ها و خیزش های به وجود می آید که به دلیل نبود رهبری و مشکلات اقتصادی عموما عقیم می ماند.

اینجاست که جمهوری اسلامی می تواند الگوسازی کند و انگیزه لازم را در آنها ایجاد کنند، تا خیزش های مستمر و پایدار باشد و بتوانند جبهه متحد را تشکیل دهند و به خودباوری برسند.

• آمریکایی های در خصوص حضور روسیه در کوبا چه نظری دارند؟

دکتر سعید خزائی: رقابت در این حیطه شروع شده است، خصوصا بعد از درگیری روسیه و گرجستان این موضوع اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

حتی ایالت متحده در بسیاری از روزنامه های رسمی خود اعلام کرده است، ما از قدرت و نفوذ چین در منطقه کارائیب و آمریکای لاتین نگران نیستیم، چون این کشور بیشتر به مسائل اقتصادی و بازارهای تازه فکر می کند ولی حضور ایران و روسیه برای ما در این منطقه مخاطره آمیز است.

هم اکنون در ونوزوئلا یک جبهه بزرگ ضد آمریکایی شکل گرفته و آمریکا سعی در بهبود روابط خود با این کشور دارد.

• ازمیزان سرمایه گذاری ایران در آمریکای لاتین اطلاعی دارید؟

دکتر سعید خزائی: نقل قول ها متفاوت است، برای مثال برخی اعلام می کنند ایران در یک کشوری یک میلیارد دلار سرمایه گذاری کرده است.

 احداث نیروگاه های گرمایی، سدسازی از فعالیت های ایران در این منطقه می باشد.

• سرمایه گذاری های ایران تاکنون نتیجه داده است ؟

دکتر سعید خزائی: سرمایه گذاری های انجام گرفته در بلند مدت پاسخ می دهند ضمن اینکه به  غیر از سود اقتصادی، در زمینه های دیگر نیز از این سرمایه گذاری ها سود خواهیم برد، چون همین وابستگی های اقتصادی است که عموما کشورهای آمریکای لاتین را تلاش ها و خیزش هایشان ناکام می کند.

• آیا جهان در حال تغییر است و نمود آن را می توان در آمریکای لاتین مشاهده کرد؟

دکتر سعید خزائی: در آینده پژوهی، رویدادها و روندهای که آینده، جهان را شکل می دهند بررسی می شود.

این تغییرهای بزرگ در عرصه سیاست ، امنیت بین المللی و رابط  بین دو کشور است که از آنها به عنوان "سونامی های تغییر" یاد می شود.

به عبارتی، جهان در حال تغییر است، یکی از کانون های تفکر آمریکایی که به عنوان موسسه رند خیلی شناخته شده است، به تازگی تحلیلی را ارائه داده اند که در آن شش جهان فرضی آینده را ترسیم کرده اند، یکی از این جهان ها چند قطبی است و بر اساس نشانه های احتمال وقوع بیشتری نسبت به جهان های فرضی دیگر دارد.

همین امر موجب شده آمریکا به این موضوع توجه داشته باشد که جهان در حال تغییر است و سیاست های ریگانیسم و تاچریسم و رویکردهای کاپیتالیستی و اندیشه های آمریکا دیگر آن حاکمیت لازم را ندارند.

رویکرد های تازه و قدرت های جدید در حال ظهور هستند و آمریکایی ها خود به این امر اذعان دارند.

آینده بی تردید دست خوش تغییرات شگرفی در عرصه روابط بین المللی است، آمریکا این تغییر را به فراست درک کرده و سیاست ها را بر پایه این نگرش تا حدود زیادی تغییر داده است.

بنابراین شعار تغییر و روی کار آمدن آقای اوباما بخشی از این تغییر و ضرورت اجتناب ناپذیری برای بقاست.

• آیا نوع نگاه ایران به آمریکای لاتین نسبت به همه جهان به همین صورت است یا یک سری اشتراکات فرهنگی سیاسی و اقتصادی از عوامل اصلی این مسئله است؟

خانم دکتر امین زاده: می توان سیاست ایران را در قبال آمریکای لاتین به سه دهه تقسیم کرد.

 در زمان پیروزی انقلاب اسلامی ایران برخی ازکشورهای آمریکای لاتین کاملا طرفدار آمریکا بودند و این امر موجب شد رابطه ایران با این کشورها به سردی گراید.


به طور کلی رابطه ایران با همه کشورهای آمریکای لاتین به غیر از آرژانتین دوستانه است و با برخی از کشورها مانند ونوزوئلا، کوبا و نیکاراگوئه این رابطه بسیار نزدیک تر شده است.

• چرا این رابطه با آرژانتین نزدیک نشده است؟

خانم دکتر امین زاده: یک دلیل آن همان پرونده ای آمیا بود که ایران را متهم کرد، نیروهای آمریکایی و صهیونیستی در آنجا فعال هستند، به همین علت ما نتوانستیم این روابط را بهبود ببخشیم.

ضمن اینکه ،اشتراکاتی که میان ایران با کشورهای آمریکای لاتین وجود دارد موجب بهبود روابط شده است.

 تاکید هر دو کشور به ارزشهای انسانی و عدالت اجتماعی و جایگاه مردم در روند سیاسی، استقلال و حاکمیت ملی، عدم مداخله کشورهای خارجی و تاکید بر حق تعیین سرنوشت همچنین گسترش ادبیات مشترک با نظام استکبار و توجه به نظام چند قطبی از دیگر نقطه مشترک ما با کشورهای آمریکای لاتین است و تنوع فرهنگی و سیاست خارجی میتواند از دیگر نقاط مشترک دو کشور باشد.

• ما با کشورهای آمریکای لاتین هزاران کیلومتر فاصله داریم، چطور این اشتراکات فرهنگی به وجود آمده است؟ آیا در کشورهای آسیایی این اشتراکات وجود ندارد؟

دکتر سعید خزائی: در بسیاری از کشورهای دنیا این اشتراکات وجود دارد، اما این نزدیکی یک ریشه تاریخی دارد به دلیل نزدیکی منطقه کارائب و منطقه آمریکای لاتین به ایالت متحده و منابع غنی از جمله نفت و انرژی این منطقه همواره مورد توجه آمریکا بوده و این امر باعث شده آمریکا به عنوان یک کشور سلطه جو و این منطقه به عنوان یک منطقه سلطه پذیر از دست آمریکا زخم خورده باشد.

در هر جایی که منافع اقتصادی، ژئو استراتژیک و ژئوپلوتیک وجود دارد، آمریکا نیز به عنوان یک قدرت استعماری طی صد تا دویست سال گذشته حضور داشته است. 

این امر موجب شده نوعی درد و آرمان مشترک در این مناطق به وجود آید.

• آیا سرمایه گذرای اقتصادی می تواند به عنوان یک مولفه مهم در رشد نفوذ فرهنگی باشد؟

خانم امین زاده: در سرمایه گذاری های بلند مدت با توجه به احتمال تغییرات در دولت های آمریکای لاتین لازم است سیاست های اتخاذ شده به صورت بلندمدت تعریف شود، به عبارتی سرمایه گذاری های کلان به صورت کلی مقطعی انجام نشود.

و دلیل اینکه چرا این موفقیت ها با سایر کشورهای آمریکای لاتین حاصل نمی شود و خصوصیت مردم آمریکای لاتین این است که بسیار گشاده هستند و خیلی زود صمیمی می شوند و دوستی که بین آنها ایجاد می شود بسیار قابل اعتنا است ولی در بخش سیاسی به دلیل تغییر ناگهانی حکومت ها باید با احتیاط بیشتری حرکت کنیم.

• این سیاست گام به گام به دلیل بیم بازنگشتن سرمایه ها است؟

خانم دکتر امین زاده: احزاب مخالف در این کشورها فعال هستند و یک حزب مخالفی که با کشوری مانند ما موافق نباشد، قراردادهای بین المللی در بحث جانشینی کشورها ممکن است متزلزل شود بنابراین نمی توان خیلی اطمینان داشت.

• برخی منتقدان معتقدندکه این سرمایه ها بر نمی گردد یا خیلی کم بر می گردد، نظر شما در این رابطه چیست؟

خانم دکتر امین زاده: یک روند مردم گرایانه در کشورهای آمریکای لاتین شکل گرفته که در ابتدا کوبا هدایت این حرکت را در دست داشت، ولی امروزه مطرح می شود که این هدایت را ونوزوئلا در دست دارد به عبارتی سیاست استقلال خواهی و ضد استعماری در این مناطق در حال رشد است.

• قبل از جمهوری اسلامی ایران جنبش های چپ در آمریکای لاتین در حال رشد بود که به دلیل سیاست های آمریکا از بین رفت، آیا با غروب سیاست های آمریکا در آمریکای لاتین جناح های چپ در حال رشد هستند یا نهضت های آزادی بخش ؟

دکتر سعید خزائی: چپ گرایان ضد امپریالیسم در پنج کشور این قاره حاکمیت دارد و عموما سیمون بولیوار برای آنها یک نماد است که سعی می کنند با رویکردهای بولیواریالیسم و بولیواری و نگرش های سوسیالیستی و مارکسیستی که از قبل در منطقه ریشه داشته است مبارزه کند.

رویکرد ضد امپریالیستی ، رویکرد غالب در این کشورها است و به دلیل وجه ضد امپریالیستی که این شیوه مبارزاتی داشته توجه بیشتر به آنهاست.

• برخی معتقدند در اظهارات آقای اوباما با خانم کیلینتون، یک نوع شکاف استراتژیک وجود دارد و برخی نیز آن را یک تاکتیک می دانند نظر شما در خصوص چیست؟

خانم امین زاده: اصولا این تفاوت را زمانی که همسر خانم کیلینتون رئیس جمهور آمریکا بود نیز می شد مشاهده کرد، ایشان یک فرد خیلی رادیکالی هستند و نظرات آنها با جمهوری خواهان بسیار نزدیک تر است و تعجبی هم نیست که بین وزیر امور خارجه و رئیس جمهور یک کشور این تفاوت ها وجود داشته باشد، شاید بیشتر تفاوت های شخصی بوده و ممکن است این تفاوت ها برنامه ریزی شده باشد که هر کدام با ادبیات خاص خود وارد می شوند و کشور ما را محک می زند و منتظر  واکنش از سوی کشور ما هستند. 

ما باید بر اساس اصول و خط قرمز های خود حرکت کنیم ضمن اینکه تاکنون نیز موفق بودم.

• آیا این صحت دارد که با کمرنگ شدن سیاست های ایالت متحده در آمریکای لاتین، سیاست های ایران در این منطقه در حال رشد است؟

قدیری ابیانه: این درست نگرانی است که خود آمریکایی ها ابراز کردند، البته خود خانم کیلینتون نیز دلیل تقویت روابط ایالت متحده با این کشورها را حضور ایران بیان کرده است

ضمن اینکه این استراتژی ایالت متحده به روابط ما لطمه ای نمی زند چون این روابط به نفع کشورهای آمریکای لاتین است، آمریکایی ها حتی با احداث یک کارخانه نیز سعی در وابسته کردن کشورها به خود هستند ولی ما به دنبال وابسته کردن کشورها به خود نیستیم .

 این عملکرد ما موجب شده کشورها بیشتر مشتاق حضور ایران باشند به همین علت هر کشوری که به هر میزان از آمریکا مستقل شود به ایران نزدیک تر می شود و از این روابط دو طرف سود می برند چون منافع متقابل ایجاد می شود.

*گفتگوی  شبکه رایویی گفتگو با چند تن از کارشناسان از جمله دکتر شفیعی ۲۰/۲/۸۸

لینک مستقیم